-
Period: 3000 BCE to 1150 BCE
Aro minoikoa eta mizenastarra
k.a VIII mendean idazkera agertu zen. Polisak baino lehen harresidun hiri txikiak zeuden eta Inguruko lurraldeekin merkataritzan aritzen ziren. -
1875 BCE
Lineal A idazkeraren agerpena
Aurkitu den lineal A inskripzio zaharrena Erdi Minoiko garaikoa da eta Knossus jauregian aurkitu zuten.Garai hauetan beste idazkera mota batekin bizi zen: Kretako hieroglifikoa. Erdi Minoikoan ,Kretako hieroglifikoa erabiltzeari utzi zion eta A lineala idazkera bakarra bihurtu zen Minoiko berantiar garaira arte. -
1450 BCE
Lineal B idazkeraren agerpena
B lineala Mizenasko grekera idazteko erabiltzen den idazkera da. K.a. 1450etik 1200era bitartean.B lineala zeinu silabikoz osatuta dago. zeinu bakoitzak silaba bat adierazten du, zeinu ideografiko ugarirekin.1900ean, Arthur Evansek Knossosen (Kreta) aurkitu zituen lehen aztarnak. -
Period: 1150 BCE to 800 BCE
Aro iluna
Idatzizko testuak desagertu ziren, hiri asko utzi zuten eta itsasoren bidez merkataritza desagertu. -
800 BCE
Alfabetoaren agerpena
Gaur egun, 6.000 hizkuntza inguru dago munduan eta 19 idazkera sistema. Idazketak markatzen du Historiaurrea eta Historiaren arteko muga. Historialariek diotenez, duela 300.000 edo 200.000 urte inguru, Homo erectusak hitz egiten zuen eta lehen saiakera grafikoak duela 30.000 urte hasi ziren labar-artearekin. -
Period: 800 BCE to 490 BCE
Aro arkaikoa
polisak sortu eta horren ondorioz abertsaletasuna sortu. Lurra ez zenez emankorra biztanle asko itsasoaren bidez beste lurretara joaten ziren kolonizazioa sortuz. Herri berriekin merkataritza eta kultura trukeak egiten zituzten. -
750 BCE
kolonien 1. hedapena
Grezarrak mendebalderantz hedatu ziren. Jonikoko itsasoan kostaldean eta uhartean, sizilian, Italia eta Frantziako hegoaldea, Libia eta Iberiar penintsulako ipar-ekialdea kokatu ziren -
650 BCE
Kolonien 2 hedapena
Ekialderantz hedatu ziren. Koloniak fundatu zituzten itsaso beltzaren kostaldean. Kolonizazioen ondorioz Grezia beste herriekin harremandu zen. -
490 BCE
I mediar gerra
Greziar soldaduek hoplita zeritzenek persiarrak azpiratu zituzten maratongo guduan. -
Period: 490 BCE to 334 BCE
Aro klasikoa
Polisak garatzen hasi ziren eta gerrak egon ziren guztiak handienak izan nahi zutelako. Honen ondorioz, polisen arteko aliantzak sortu eta gerrak itsasotik zein leorretik ziren. -
480 BCE
II. mediar gerra
Grezia inbaditu zuen iparraldetik eta espartarrek termopiletan aurre egin zioten, Atenas sakeatu zuten. Xerxek porrota izan zuen salaminako eta plateako guduetan. Mediar gerra Grezia irabazi zuen. -
431 BCE
peloponesko gerra
Delosko liga sortu zen, liga hura polisen batasuna zen. Helburua zen polis bakoitza diru asko lortzea persiarren erasoetatik babestuko zituen gerrako ontzidia mantentzeko.
Atenas loraldi politikoa zen eta ekonomikoki eta kulturalki beste polisak arriskuan jarri zituen. Horren ondorioz greziar polisak bitan banatu ziren: Esparta eta Atenas eta pelosponeko gerra sorut zuten. Gerra horren ondorioz Grezia asko ahuldu zen. -
395 BCE
Korintoko gerra
Korintoko gerra, Esparta eta lau estatu handiz artean (Tebas, Atenas, Korinto eta Argos) gerra izan zen.Gerra bi frontetan gertatu zen: lehenik Korintoko istmoan eta Grezia erdialdean, eta gero Egeoan. Lehorrean, espartanoak Nemeako eta Koroneako hopliten guduetan nagusitu ziren. baina ezin izan zituzten garaipen horien abantaila estrategikoak lortu, beraz, gerra geldialdi-egoeran sartu zen. -
338 BCE
Filipo II.aren heriotza
Mazedonia greziako iparraldeko erresuma menditsua zen. Greziako polisak asko ahuldu ziren . Filipo II.a bere armada ahaltsua osatu zuen, Greziako polis guztiak menderatu zituen Esparta izan ezik. Filipo II.a hil zuten persiar inperioa konkistatzera zihoala. -
334 BCE
Alexandro handiaren heriotza
Filiporen semea Alexandro handia zen. Armada bikain bat osatu zuen eta persia inperioa konkistatzera jon zen. Alexandro Indo ibaira irtsi zen inperio handi bat osatzen. Inperio horren barruan Persia,Siria,Mesopotamia eta Egipto hartzen zuen. Azkenean Arabiarrek hil zuten. -
Period: 334 BCE to 30 BCE
Aro helenistikoa
Gerren ostean Polisak ahultzen joan ziren eta Mazedoniar erresumak dena konkistatu zuen. Alexandro Handia garatu zuen Egipto eta Asiarantz eta bere hilketaren ondorioz inperioa erresumetan banatu zen.