-
Period: 3000 BCE to 1150 BCE
ARO MINOIKO ETA MIZENASTARRA
Eladen lehen idazkera
polisen hiritxo harresitua merkataritza inguruko lurranldean -
1450 BCE
Lineal A idazkeraren agerpena
A lineala Kretako zibilizazio minoikoan erabiltzen zen idazkera mota bat da. K.a. XIX. mendetik k.a. XV. mendera arte erabiltzen zen, haien hizkuntzan idazteko. Hala ere, idazkera hau oso toki gutxitan argitu ahal izan dute. -
1200 BCE
Lineal B idazkeraren agerpena
B lineala Mizenasko grekera idazteko erabiltzen den idazketa-sistema da, nahiz eta nagusiki administrazio-helburuetarako erabiltzen zen, K.a. 1450etik 1200era bitartean. C. Greziako hizkuntza idazteko alfabetoa erabiltzearen aurretik hainbat mende izan zen. B lineala zeinu silabikoz osatuta dago, hau da, zeinu bakoitzak silaba bat adierazten du, zeinu ideografiko ugarirekin. 1900ean, Arthur Evansek aurkitu zituen lehen aztarnak Knossosen (Kreta). -
Period: 1150 BCE to 800 BCE
ARO ILUNA
Idatzizko testuak desagertu
itsaso bidezko merkataritza desagertu
Hiriak desagertzen dira -
800 BCE
Greziako alfabetoa
greziako alfabetoan 24 hitz daude
XI mendean hedatu zen -
800 BCE
koloniaren 1 hedapena
Greziako lehen kolonizazioa emigrazio populazio batek egin zuen Grezian XI.mendearen erdialdetik IX.mendearen amaierara arte gertatu ziren lekualdatze eta berreraikitzeen artean A.C -
Period: 800 BCE to 490 BCE
ARO ARKAIKOA
Polisak sortu egiten dira eta horrekin abertsaletasuna
lurrak menditsuak dira, biztanle gehiegi zeuden eta ondorioz lur berriak kolonizatu zituzten itsasotik koloniak jatorrizko polisekin lotura.
Merkataritzak garrantzia hartu zuen berriro -
675 BCE
Koloniaren 2 hedapena
Bigarren greziar kolonizazioa. K.a. VIII. mendearen hasieran, Greziako Poleisek zailtasun uneak bizi izan zituen. Horrela, aristokraziaren eskuetan kontzentratzea eta biztanleriaren gehikuntzak eragindako labore-lurrik ezak (Stenojoría izenekoak), beste lurralde edo Apoikietan baserri berriak bilatzera behartu zuten -
492 BCE
1. mendiar gerra
Gerra ertainak Greziako hainbat hiri-estaturen eta Akemenidar Inperioaren arteko gatazkak izan ziren, K.a. 499 eta K.a. 448an amaitua. Edonola ere, Erdi Gerrak izenak Grezia kontinentalaren bi inbasioei egiten die erreferentzia (K.a. 490 eta K.a. 480-479). Bi kasuetan, greziar aliatuek arrakastaz aurre egin zioten etsaiari. Hala ere, greko guztiak ez ziren bat egin persiarren aurka; izan ere, persiarren armada erraldoiak hurbildu ahala, neutral bihurtzen ziren edo haien alde egin zuten -
Period: 490 BCE to 334 BCE
ARO KLASIKOA
polisak handitzen dira handiak lehia izateko haien arteko gerra asko zeuden. polisek arteko aliantza sortu ziren gatazka guztien atzean Atenas eta Esporta. Gerra lehorretik zein itsasontik ematen zen -
480 BCE
bigarren mediar gerra
Bigarren Medikuntza Gerra Antzinako Greziako persiar inbasioan izan zen, bi urte iraun zuena Medikuntzako Gerrak iraun zuen bitartean. Inbasio honen bitartez, Xerxes I.a errege akemenidarrak Grezia osoa konkistatzeko asmoa zuen. Inbasioa erantzun zuzena izan zen, berandu bada ere, lehen gerra medikoan,porrotaren aurrean, zehazki, Marathongo guduan. Gudu hark Dario I.ak Grezia menderatzeko egin zuen saiakera amaitu zuen. Errege hau hil ondoren, bere seme planifikatu armada erraldoi bat -
431 BCE
Peloponesko gerra
Peloponeso Gerra K.a. 431tik K.a. 404ra art iraun zuen Atenas eta Spartaren arteko guda izan zen. Hiri hauek izan ziren mediar gudetan aurrea hartu zuten hiriak eta eredu politiko eta gizarte-eredu kontrajarriak lortzen -
395 BCE
korintoko gerra
Korintoko Gerra edo Korintoko Gerra Antzinako Greziako gatazka bat izan zen bere artean gertatu zena zeinetan parte hartu zuten, alde batetik, Esparta eta, bestetik, lau estatu handiz osatutako koalizio sinedrion izenez ezagutzen zena. Korintokoa. Akemenidar Inperioa itzalean geratu zen, aktiboki parte hartu gabe, baina urrea diruz lagunduz lehenik Korintoko aliantzari eta, geroago, Atenasko inperioa berreraikitzeko arriskua ikusi zuenean, Espartak zuzendutako Peloponesoko ligari. -
336 BCE
Filipo II heriotza
K.a. 336. urtean, Filipe II.aren hilketa gertatzen da Mazedoniako erreinua bere historiako unerik onenean dagoenean: bere erregea bere karrera militar eta politikoaren gailurrean dago, bere garaipenaren ostean Grezia osoa menderatu ostean. Keroneako gudua (K.a. 338); eta bere etsairik handiena, Persiar Inperioa, barne krisi larrian zegoen Artaxerxes III.aren inguruko ondorengotza krisiaren ondorioz. -
Period: 334 BCE to 30 BCE
ARO HELENISKOA
Gerren ostean polisak ahuldu. Mazedoniar erresuma indartsu denak eta denak konkistatu Eladeko polis guztia
Alexander Handia Egipto eta Asiako eremu batzuk konkistatu zituen -
323 BCE
Alexandro Handiaren heriotza
323ko ekainaren 13an K.a. Alexandro Handia 33 urte zituela hil zen